PODZIEL SIĘ

Heinrich Böll. Laureat literackiej Nagrody Nobla, krytyczny kronikarz najnowszej historii Niemiec, a także zaangażowany demokrata, intelektualista, obywatel Europy. W drugiej połowie XX wieku należał do najpoczytniejszych niemieckich pisarzy. Czy dziś jest tak samo? Goethe-Institut w Warszawie przypomni życie i twórczość pisarza, który w tym roku obchodziłby setną rocznicę urodzin. Cykl wydarzeń poświęcony Heinrichowi Böllowi potrwa do 20 grudnia tego roku.

 „Wtrącanie się jest jedynym sposobem na pozostanie realistą…”

To właśnie te słowa Heinricha Bölla były jego mottem życiowym, a zarazem stały się tytułem wystawy, która 18 września otworzyła cykl poświęcony nobliście. Ekspozycja ukazuje różne oblicza Heinricha Bölla. Poznajemy go jako niemieckiego literata, laureata Nagrody Nobla, ale także jako kronikarza najnowszej historii Niemiec, demokratę, intelektualistę czy obywatela Europy. Wystawa została przygotowana we współpracy z Fundacją im. Heinricha Bölla w Warszawie. Można ją obejrzeć do 20 grudnia w siedzibie warszawskiego Goethe-Institut. – Dzięki swojej odwadze cywilnej, motywacji do wtrącania się w sprawy publiczne i potrzebie występowania w obronie godności człowieka Heinrich Böll pozostaje wzorem zaangażowanego obywatela i artysty – mówi Irene Hahn-Fuhr, dyrektorka Fundacji. Wystawa, którą można zobaczyć w Instytucie, zebrana i zredagowana przez synów noblisty, René i Viktora Böllów, przedstawia właśnie jego działalność społeczną, polityczną i literacką. Na co dzień wystawa przyciąga uwagę gości naszego fundacyjnego biura – dodaje Hahn-Fuhr.

Ocalić od zapomnienia

– Heinrich Böll należał w latach 1950-1980 do najpoczytniejszych niemieckich pisarzy. Z biegiem lat,  podobnie jak inni klasycy ze szkolnych podręczników, wyszedł z mody. Czy to nie czas, żeby powrócić do jego książek? Jeśli tak, to po które pozycje należałoby sięgnąć? – zastanawia się dr Christoph Bartmann, dyrektor warszawskiego Goethe-Institut, a zarazem prowadzący dyskusję „Böll na nowo” (22 listopada, godz. 18:00). O tym temacie dyrektor rozmawiać będzie z Agnieszką Drotkiewicz, pisarką i dziennikarką oraz Helmutem Böttigerem, niemieckim krytykiem literackim i publicystą.

Życie i twórczość w filmowym ujęciu

Goethe-Institut przypomni twórczość Bölla podczas dwóch wieczorów filmowych. 1 grudnia o godz. 18:00 zostanie zaprezentowany film „Utracona cześć Katarzyny Blum” (reż. Volker Schlöndorff, Margarethe von Trotta, Niemcy, 1975, 105’), powstały na motywach opowiadania Heinricha Bölla o tym samym tytule, które sam autor nazwał pamfletem. Utwór opowiada historię młodej samotnej kobiety, która wracając z karnawałowego balu przyprowadza do domu dezertera z niemieckiej armii. Wkrótce po tym zostaje posądzona o terroryzm. Wprowadzenie do filmu wygłosi Bianka Mikołajewska, dziennikarka śledcza współpracująca z portalem OKO.press.

Tydzień później – 8 grudnia o godz. 18:00 – to wieczór nie tylko z filmem, ale i z literaturą. Spotkanie poświęcone będzie Irlandii, krajowi, który Böll obdarzył wyjątkowym uczuciem. Pisarz po raz pierwszy przyjechał na Zieloną Wyspę za namową Grahama Greene’a. Zatrzymał się wówczas w domku letniskowym na wysepce Achill, na zachodzie kraju. Kilka lat później kupił tam stary rybacki dom, w którym spędzał wakacje z rodziną, pisał i odpoczywał. „Dziennik irlandzki“ Heinricha Bölla ukazał się w 1957 roku i sprzedał się dotychczas w ponad milionie egzemplarzy. Ten poetycki zbiór osiemnastu paradokumentalnych opowiadań spowodował, że Irlandia stała się atrakcyjnym krajem turystycznym. Fragmenty  „Dziennika irlandzkiego“ czytać będą: Christoph Bartmann, dyrektor Goethe-Institut  oraz Maria Maj, aktorka teatralna i filmowa. W programie wieczoru  projekcja filmu dokumentalnego  „Mistrzowie literatury światowej. Irlandia Heinricha Bölla” (reż. Hartmut Kasper & Beate Kasper. Niemcy 2015, 55’), w którym syn Bölla, René oraz rodziny bohaterów opisanych w książce opowiadają o pisarzu i Irlandii. Gościem wieczoru będzie też James Kilcourse, II sekretarz i konsul Ambasady Irlandii, który pochodzi z regionu opisanego przez Bölla w książce.

– Mam nadzieję, że dzięki naszym wspólnym działaniom z Instytutem Goethego polska publiczność odkryje na nowo twórczość i przesłanie Heinricha Bölla – podsumowuje Irene Hahn-Fuhr.

 

Kalendarium wydarzeń #100latBoell:

 

Wszystkie wydarzenia poświęcone życiu i twórczości Heinricha Bölla odbywają się w siedzibie warszawskiego Goethe-Institut, mieszczącego się przy ul. Chmielnej 13a. Spotkania oraz filmy będą tłumaczone na język polski. Więcej informacji wraz z pełnym programem wydarzeń: www.goethe.de/ins/pl/pl/ver.cfm. WSTĘP WOLNY.

Patron medialny cyklu: Booklips.pl

***

Heinrich Böll, niemiecki pisarz urodzony 25 grudnia 1917 roku w Kolonii. W 1938 r. rozpoczął studia filologii klasycznej, a po pierwszym semestrze został powołany do wojska i wcielony do Wehrmachtu. Od kwietnia do września 1945 przebywał w niewoli amerykańskiej.

Zadebiutował w 1947 roku opowiadaniami i drobnymi tekstami. W 1951 otrzymał nagrodę Grupy 47, której potem został członkiem. W latach 1971–1974 był przewodniczącym międzynarodowego Pen Clubu. Heinrich Böll jest patronem Fundacji związanej z niemiecką partią Zielonych, wspierającej działania służące rozwojowi społeczeństwa obywatelskiego, równouprawnieniu kobiet oraz propagowaniu zrównoważonego rozwoju. Przedstawicielstwa Fundacji, której główna siedziba znajduje się w Niemczech, działają w 22 krajach, w tym także w Polsce. Böll jest laureatem Nagrody Nobla w dziedzinie literatury za rok 1972. Zmarł 16 lipca 1985 roku w Langenbroich.

Żródło: materiały prasowe